Bệnh xơ gan – Nguyên nhân, triệu chứng cần biết

Xơ gan là bệnh gan mạn tính, các tế bào gan bị tổn thương liên tục trong một thời gian dài và dần được thay thế bởi các mô sẹo dẫn tới xơ gan. Mô sẹo xuất hiện ngày càng nhiều gây cản trở dòng máu lưu thông đi qua gan, khiến chức năng gan bị suy giảm nghiêm trọng. Cùng tìm hiểu các nguyên nhân và triệu chứng của xơ gan để có biện pháp phòng trị đúng cách.

xo-gan

Những nguyên nhân gây bệnh xơ gan

Có rất nhiều nguyên nhân gây xơ gan, dưới đây là những nguyên nhân phổ biến gây xơ gan:

Do rượu: Đây là nguyên nhân phổ biến dẫn tới xơ gan mà nhiều người mắc phải. Các loại rượu được sử dụng chủ yếu chưa được khử các chất độc, các chất độc này đi vào gan làm tổn thương các tế bào gan, theo thời gian dẫn tới xơ gan. Xơ gan xảy ra ở những người uống rượu nhiều, các chất độc ở rượu sẽ ngấm từ từ khiến gan bị nhiễm mỡ, rồi gây nên viêm gan mạn tính. Sau đó, chuyển thành xơ gan. Xơ gan do rượu được hình thành trong một thời gian khá dài, có khi tới hàng chục năm sau khi nghiện rượu.

Do viêm gan virus: Nguyên nhân gây xơ gan do viêm gan virus gặp khá phổ biến hiện nay. Người bệnh bị viêm gan virus như B, C, D…có thể tiến triển thành xơ gan và ung thư gan.

viem-gan-b

Viêm gan virus tiến triển dẫn tới xơ gan, điển hình là viêm gan B, C

Do xơ gan ứ mật: Khi mật bị ứ đọng lại do viêm, tắc đường mật, mật sẽ tác động gây ảnh hưởng tới gan. Từ đó, làm tổn thương tế bào gan dần dần dẫn tới xơ gan.

Do kí sinh trùng: Xơ gan do ký sinh trùng có 3 loại thường gặp là amíp, ký sinh trùng sốt rét và sán lá gan làm tổn thương tế bào gan và gây ra bệnh xơ gan.

Do ứ đọng máu kéo dài: Một số bệnh lý làm giảm lưu lượng máu phải kể tới như viêm tắc tĩnh mạch trên gan, suy tim gây tổn thương gan, dẫn tới xơ gan.

Do gan nhiễm mỡ: Khi gan nhiễm mỡ, mỡ tích tụ nhiều lại trong gan dẫn tới viêm gan và hình thành các mô sẹo khiến gan dần bị xơ gan.

Do nhiễm độc:  Khi cơ thể nhiễm các hóa chất (DDT, urethane, phosphor, …) và thuốc ( isoniazid, rifamid, methotrexate, phenylbutazon…) khiến gan bị nhiễm độc, dẫn tới xơ gan.

Một số nguyên nhân khác: Một số bất thường dẫn tới tích tụ chất độc trong gan như ứ đong sắt do hấp thu sắt quá mức, chất sắt từ thuwcsc ăn rồi dần gây ra các bệnh như viêm khớp, suy tim do sắt làm phá hủy cơ tim, rối loạn chức năng tinh hoàn, hay ứ đọng chất đồng trong bệnh Wilson.

Trẻ sinh ra không có ống dẫn mật do bị teo ống dẫn mật cũng dẫn đến xơ gan.

Dấu hiệu nhận biết bệnh xơ gan

Tổn thương do xơ gan thường không thể hồi phục. Nếu như bệnh được chẩn đoán sớm và điều trị nguyên nhân có thể ngăn ngừa gan bị tổn thương nặng hơn. Cùng tìm hiểu các triệu chứng của xơ gan để có nhận biết sớm bệnh và điều trị đạt hiệu quả tốt nhất.

Giai đoạn đầu (xơ gan còn bù)

Gan có khả năng bù trừ rất tốt, phần gan chưa bị chai cứng sẽ đảm nhận thay chức năng và nhiệm vụ của phần gan đã bị tổn thương, chai cứng. Quá trình bù trừ này tiếp diễn cho tới khi phần chai cứng trên 75 % thì mới có biểu hiện rõ ràng.

Khi bệnh ở giai đoạn đầu, lá gan bị tấn công âm thầm nên hầu hết người bệnh không có triệu chứng gì ngoài một số biểu hiện như:

  • Ăn uống không ngon
  • Đầy bụng
  • Khó tiêu
  • Cơ thể mệt mỏi
  • Sụt cân
  • Ngứa là triệu chứng khá phổ biến, ngứa chủ yếu ở chân tay và lưng
  • Một số người có biểu hiện giảm ham muốn tình dục

met-moi

Xơ gan khiến cơ thể mệt mỏi, không muốn làm gì

Giai đoạn sau ( xơ gan mất bù)

Khi xơ gan tiến triển sang giai đoạn nặng, gan không còn khả năng bù trừ xuất hiện các biểu hiện như:

  • Đau hạ sườn phải: những cơ đau có thể xuất hiện thành nhiều lần trong ngày và thường không kéo dài.
  • Vàng da, vàng mắt
  • Bụng phình to, màng bụng có nước (tràn dịch màng bụng). Lúc này gan bị tổn thương gan nặng nề, cơ thể người bệnh bắt đầu giữ muối và nước. Ban đầu, muối và nước dư thừa tích tụ lại chủ yếu ở bàn chân và mắt cá chân sau đó chất lỏng tích tụ lại ở bụng.
  • Xuất hiện tình trạng chảy máu: chảy máu chân răng, máu cam.

Làm thế nào để phát hiện sớm bệnh xơ gan?

Để phát hiện sớm bệnh xơ gan, bạn có thể thông qua các triệu chứng của bệnh, qua nguyên nhân và thông qua các xét nghiệm khi khám bệnh cụ thể.

Qua triệu chứng

Ở giai đoạn đầu bệnh không có triệu chứng, nhưng khi bệnh tiến triển nặng dần khiến gan bị tổn thương nặng hơn, người bệnh có các triệu chứng như:

  • Cơ thể mệt mỏi, choáng váng
  • Ăn uống không ngon miệng
  • Buồn nôn
  • Sụt cân
  • Dễ chảy máu, bầm tím, sưng phù bụng
  • Vàng da
  • Ngứa
  • Sao mạch. (mạch nổi lên như mạng nhện)
  • Lòng bàn tay son hay móng tay trắng.

Người bệnh có thể có những thay đổi về trí tuệ như vấn đề về tập trung hay trí nhớ. Nữ mắc xơ gan có thể không còn kinh nguyệt. Nam giới có thể mất khả năng quan hệ tình dục, bắt đầu từ việc ngực phát triển và chảy. Một số triệu chứng khác người bệnh có thể gặp như nước tiểu màu nâu, nôn ra máu, yếu cơ, xương dễ gãy…

Lưu ý: Người bệnh xơ gan có thể không biểu hiện toàn bộ triệu chứng trên, một số triệu chứng trên có thể là dấu hiệu của bệnh khác.

Qua nguyên nhân gây bệnh

Xơ gan tiến triển trải qua một thời gian dài, nguyên nhân thường gặp như:

  • Uống nhiều rượu
  • Béo phì làm tăng nguy cơ mắc xơ gan
  • Viêm gan mạn tính như viêm gan B, C

Qua các xét nghiệm

Kiểm tra máu: Xét nghiệm máu có thể sẽ cho bác sĩ biết bệnh nhân đang gặp vấn đề gì về gan.

Hình ảnh: Siêu âm, CT scan hay chụp cộng hưởng từ sẽ chỉ ra gan bị tổn thương hay không.

Sinh thiết gan: Bác sẽ sẽ lấy một mô mẫu từ gan, sau đó mang đến phòng thí nghiệm rồi phân tích mẫu sinh thiết gan đó của bệnh nhân. Đây là một xét nghiệm thường quy và có độ tin cậy rất cao.

Người bệnh tốt nhất nên sàng lọc gan mật định kỳ 1 năm ít nhất 2 lần để phát hiện sớm các bệnh lý về gan. Phát hiện sớm tổn thương gan đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng điều trị.

kham-xo-gan

Khám sàng lọc gan mật theo định kỳ để phát hiện sớm các bệnh lý về gan

Xem thêm:

Những lưu ý với người bệnh xơ gan

Đối với người bệnh cần phải thực hiện những điều sau đây:

  • Không nên quá lo lắng, căng thẳng, cần tuân thủ theo phác đồ điều trị giúp bệnh ngừng phát triển, hạn chế các biến chứng có thể xảy ra
  • Hạn chế sử dụng các thuốc có hại cho gan như các loại thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau paracetamol
  • Tránh xa các loại rượu bia
  • Xây dựng lối sống lành mạnh
  • Tránh ăn thức ăn sống, nên ăn chín uống chín để không bị nhiễm ký sinh trùng.
  • Sử dụng các thực phẩm sạch, đảm bảo an toàn thực phẩm để ngừa nhiễm hóa chất, phẩm màu độc hại gây tổn thương gan
  • Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện và điều trị sớm các bệnh lý gây viêm gan do các nguyên nhân khác như suy tim, tắc mật…

Xơ gan là bệnh nặng có tiên lượng xấu đặc biệt khi xơ gan đã có cổ trướng, vàng da tỷ lệ dẫn tới tử vong khoảng gần 70% trong năm đầu và khoảng 85% sau 2 năm bị xơ gan. Bệnh tiến triển nhanh hay chậm còn phụ thuộc vào các yếu tố như chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt cũng như phòng tránh các bệnh nhiễm khuẩn khác.

Gửi bình luận

Lên đầu trang Xuống cuối trang