Làm gì khi bị xơ gan cổ trướng

Cổ trướng là một biến chứng nghiêm trọng của bệnh xơ gan, xảy ra ở 50% bệnh nhân sau hơn 10 năm mắc bệnh. Sự phát triển của cổ trướng có thể dẫn tới tỷ lệ tử vong 50% trong vòng hai năm. Vậy bệnh có những triệu chứng gì và nên điều trị ra sao? Bài sau sẽ cung cấp cho bạn thông tin cơ bản về bệnh này.

Xơ gan cổ trướng là gì?

Cổ trướng là hiện tượng dịch tích tụ trong khoang bụng. Cổ trướng thường xảy ra ở những người bị xơ gan và nó thường phát triển khi chức năng gan suy giảm. Nói chung, sự phát triển của cổ trướng xuất hiện khi bệnh gan ở giai đoạn nặng và các bệnh nhân cần đến gặp bác sỹ để khám, kiểm tra và điều trị.

Phần lớn bệnh nhân (75%) có xơ gan cổ trướng nguyên phát (biến chứng từ các bệnh của gan), phần còn lại là do bệnh ác tính như suy tim (3%), lao (2%), viêm tụy (1%) và các nguyên nhân hiếm gặp khác. Tỷ lệ hiện mắc bệnh xơ gan và các biến chứng của bệnh ở Anh hiện chưa được thống kê. Tỷ lệ tử vong do xơ gan đã tăng từ 6/100 000 dân năm 1993 xuống còn 12,7/100 000 dân vào năm 2000. Khoảng 4% dân số có chức năng gan bất thường hoặc mắc bệnh gan và khoảng 10-20% số người có một trong ba bệnh gan mãn tính thường gặp (gan nhiễm mỡ, bệnh gan do rượu, viêm gan C mãn tính) phát triển xơ gan trong khoảng thời gian 10-20 năm.

Nguyên nhân gây xơ gan cổ trướng

Xơ gan là nguyên nhân phổ biến nhất của cổ trướng nhưng những nguyên nhân khác như suy tim, suy thận, nhiễm trùng hoặc ung thư cũng có thể gây tràn dịch màng bụng. Cổ trướng là do sự kết hợp của áp lực cao trong các tĩnh mạch chạy qua (tăng huyết áp tĩnh mạch cổng) gan và giảm chức năng gan do xơ gan.

Triệu chứng của xơ gan cổ trướng

Hầu hết các bệnh nhân bị tràn dịch màng bụng thấy đầy bụng và tăng cân nhanh chóng. Một số người còn bị sưng mắt cá chân và khó thở do sự tích tụ của chất lỏng xung quanh phổi. Các triệu chứng khác hoặc biến chứng có thể xảy ra và được liệt kê dưới đây:

– Đau bụng, khó chịu và khó thở: Triệu chứng này có thể xảy ra khi có quá nhiều chất lỏng tích tụ trong ổ bụng. Điều này có thể hạn chế khả năng ăn uống, điều hòa và thực hiện các hoạt động trong cuộc sống hàng ngày.

– Nhiễm trùng: Đây được gọi là viêm phúc mạc tự phát do vi khuẩn và nó thường gây ra đau bụng, đau người, sốt hoặc buồn nôn. Nếu triệu chứng này không kịp thời chẩn đoán hoặc điều trị, bệnh nhân có thể bị suy thận, nhiễm trùng nặng trong máu hoặc rối loạn tâm thần. Việc chẩn đoán thường được thực hiện bằng cách lấy một mẫu chất dịch từ khoang bụng. Nhiễm trùng có thể được điều trị bằng kháng sinh tiêm tĩnh mạch, và sau khi phục hồi, bệnh nhân sẽ cần điều trị lâu dài với thuốc kháng sinh để ngăn ngừa bệnh tái phát.

– Tràn dịch màng bụng liên quan đến bệnh thoát vị: Tăng áp lực trong ổ bụng có thể dẫn đến thoát vị sự phát triển của rốn (xung quanh rốn) và bẹn (háng), gây khó chịu ở bụng. Việc phẫu thuật để chữa bệnh này thường được tránh, trừ khi có cơn đau dữ dội do ruột hoặc mô có thể bị siết chặt hoặc xoắn tĩnh mạch. Bác sĩ phẫu thuật người phải là người có kinh nghiệm trong điều trị bệnh nhân xơ gan.

– Tích tụ chất lỏng trong ngực: do tràn dịch gan và các chất lỏng ở khoang bụng lấp đầy vào các khoang phổi (chủ yếu là về phía bên phải của bạn), thêm vào khoang bụng. Tình trạng này có thể dẫn đến khó thở khi gắng sức.

Làm gì khi bị xơ gan cổ trướng

Sự phát triển của cổ trướng thường cho thấy rằng gan không hoạt động tốt. Tỉ lệ sống sau 5 năm khi cổ trướng phát triển chỉ là 30-40%; điều quan trọng là bệnh nhân và bác sĩ cần thảo luận là biện pháp ghép gan. Việc này cần tiến hành bởi các chuyên gia về lĩnh vực điều trị và thực hiện ở các cơ sở y tế có uy tín.

Bước quan trọng nhất để điều trị cổ trướng là giảm lượng muối đưa vào. Lượng muối tối đa mà một bệnh nhân sử dụng là 4-5 gram mỗi ngày (2.000 mg natri) hoặc ít hơn. Vì rất khó khăn để xác định hàm lượng muối trong các loại thực phẩm khác nhau nên các bệnh nhân thường được khuyến cáo rằng một người bị tràn dịch màng bụng cần tới gặp một chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn về các loại thực phẩm khác nhau để kiểm soát được lượng muối đưa vào cơ thể. Bệnh nhân có thể sử dụng thuốc lợi tiểu để đào thải muối nhưng cần thiết phải lựa chọn một loại mà không có kali vì nồng độ kali có thể tăng lên khi kết hợp với một số loại thuốc điều trị cổ trướng. Điều quan trọng là bạn cần thảo luận với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có những lời khuyên hợp lý.

Thông thường, bệnh nhân sẽ cần thuốc lợi tiểu để điều trị cổ trướng. Những loại thuốc lợi tiểu có thể gây ra vấn đề với điện giải trong máu (mức độ natri và kali) và cần giám sát chặt chẽ bởi các nhân viên y tế. Việc sử dụng thuốc lợi tiểu có tác dụng trong điều trị nhưng biện pháp này không phải là việc thay thế cho việc giảm lượng muối bạn sử dụng bởi thuốc lợi tiểu chỉ làm việc tốt trong môi trường muối thích hợp. Nếu lượng muối đưa vào cơ thể bạn không được kiểm soát thì việc sử dụng thuốc lợi tiểu không đạt hiệu quả.

Kiểm tra trọng lượng cơ thể hàng ngày, so sánh với thang điểm chuẩn và liên hệ với bác sĩ bất cứ khi nào có sự tăng lên hơn 2 kg mỗi ngày trong 3 ngày liên tiếp. Đây là một chiến lược tốt để quản lý bệnh nhân bị xơ gan cổ trướng.

Khi chất lỏng tích tụ không thể điều trị triệt để bằng thuốc lợi tiểu và hạn chế lượng muối trong chế độ ăn uống, bệnh nhân có thể yêu cầu bác sỹ thực hiện biện pháp hút dịch ổ bụng. Ngoài ra, có một số biện pháp khác như đặt một ống thông trong gan để ngăn ngừa tích tụ chất lỏng từ cổ trướng có sẵn cho những bệnh nhân khó điều trị cổ trướng. Như đã đề cập trước đó, bệnh nhân bị tràn dịch màng bụng có nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng và thường được khuyến nghị cấy ghép gan. Hơn một nửa trong số những bệnh nhân này có thể tử vong nếu sau 2-3 năm mà không được ghép gan.

Lời khuyên để tăng cường sức khỏe cho gan

Thay vì tiến hành các biện pháp can thiệp tới gan khi chức năng gan suy giảm, bằng phẩu thuật, sử dụng thuốc, chúng ta nên cố gắng để chăm sóc cơ thể, đặc biệt là gan bằng các biện pháp sau:

  • Thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh
  • Tránh sử dụng thực phẩm chế biến, đường tinh luyện và rượu
  • Chỉ sử dụng một lượng nhỏ các sản phẩm từ sữa
  • Bổ sung các loại thực phẩm đắng và cay trong chế độ ăn uống của bạn, chẳng hạn như hành tây, tỏi và rau lá xanh (như cải xoăn, cải đắng, su hào, bắp cải…)
  • Sử dụng trà bồ công anh hỗ trợ lá gan khỏe mạnh: đây là loại thảo mộc có thể kích thích và tăng cường chức năng gan. Bạn có thể sử dụng lá tươi của cây bồ công anh ngay trong vườn nhà để sử dụng. Rửa sạch hoàn toàn và cho vào một ít nước đun sôi và ngâm trong 15 phút. Mỗi ngày sử dụng 2 lần, mỗi lần một cốc.

Bạn hãy luôn tham khảo ý kiến của các chuyên gia chăm sóc sức khỏe trước khi dùng bất cứ loại thuốc hay thảo dược bổ sung nào, để đảm bảo sức khỏe gan bạn nhé!

Theo xogan.com.vn

Lên đầu trang Xuống cuối trang