Dứa dại – Thảo dược quý cho người bệnh xơ gan

Ông cha ta từ lâu đã biết sử dụng cây dứa dại chữa nhiều loại bệnh như: viêm gan cấp và mạn tính, xơ gan, xơ gan cổ trướng… Ngày nay, các nhà khoa học đã đi sâu nghiên cứu làm sáng tỏ tác dụng chữa bệnh gan của loại thảo dược này.

dua dai thao duoc quy

Dứa dại tên khoa học là Pandanus tectorius , thường mọc hoang trên các bãi ẩm có cát dọc theo các sông và ven biển khắp đất nước Việt Nam, từ Hòa Bình, Quảng Ninh tới Đà Nẵng, Khánh Hòa, Kiên Giang… Là loài cây nhỏ, phân nhánh ở ngọn, cao 2 – 4m. Lá mọc ở ngọn các nhánh, hình dài, dài 1 – 2m, trên gân chính và 2 bên mép có gai nhọn. Quả khi chín có màu vàng cam, mùi rất thơm.

Những bài thuốc quý từ cây Dứa dại

Theo kinh nghiệm dân gian, tất cả các bộ phận của cây dứa đều có thể dùng làm thuốc chữa nhiều loại bệnh khác nhau. Thầy thuốc ưu tú – Dược sĩ chuyên khoa II Đỗ Huy Bích đã tổng hợp lại các bài thuốc từ cây dứa, trong đó chú trọng nhất là chữa bệnh gan.

Rễ dứa dại được thu hái quanh năm, dùng loại rễ non chưa bám đất càng tốt, đào về rửa sạch, thái mỏng, phơi khô. Kết hợp với hương nhu, hoắc hương, hậu phác, rễ cau … để chữa phù thũng.

Quả dứa dại có thể dùng tươi hoặc phơi khô, thường dùng với Diệp hạ châu để chữa viêm gan mãn tính. Độc đáo nhất là bài thuốc chữa xơ gan cổ trướng, dứa dại được dùng làm vị chủ đạo, kết hợp với thân cây ráy gai, vỏ cây quao nước, vọng cách, trâm bầu, lá cối xay và rễ cỏ xước, sắc lấy nước uống 2 lần trong ngày.

Nghiên cứu cây dứa dại chữa bệnh gan

Trong bệnh xơ gan, quá trình chuyển hóa thuốc rất kém và nguy cơ gây ung thư gan rất cao ( 70 – 80% bệnh nhân ung thư gan do xơ gan gây ra). Từ những năm 1970, các nhà khoa học đã phát hiện tác dụng ngăn ngừa ung thư từ dịch chiết cây dứa.

Viện nghiên cứu Ung Thư Rumbaugh Goodwin (Hoa Kỳ) đã khẳng định Bromelain (một loại enzym chiết xuất từ dứa) có tác dụng chống ung thư. Các nghiên cứu khác trên thế giới cũng chỉ ra enzym này có tác dụng ngăn ngừa một số bệnh ung thư như: ung thư biểu mô phúc mạc, ung thư đại tràng, ung thư vú…

Giáo sư Dahandayuthapani S (trường Đại học Freie Berlin, Đức) nghiên cứu về tác dụng dược lý của Bromelain cho thấy enzym này có tác dụng ngăn ngừa huyết khối, chống viêm, tăng cường hấp thu thuốc và ức chế các tế bào ung thư.

Tại Việt Nam gần đây đã chiết xuất thành công cao Lophandanum từ dịch chiết lên men của Dứa dại và Cỏ lá tre cho tác dụng tốt với bệnh xơ gan. Nghiên cứu đánh giá tác dụng bảo vệ gan của cao Lophandanum do TS Nguyễn Thị Kim Hương thực hiện tại Viện Kiểm nghiệm Thuốc Trung Ương (*) cho thấy: cao Lophandanum có tác dụng giúp hạ men gan, ngăn chặn quá trình thoái hóa, hoại tử tế bào gan và bảo vệ cấu trúc nhu mô gan chỉ trong 11 ngày.

Cùng với sự tiến bộ của y học hiện đại, các nhà khoa học trong nước và trên thế giới đi sâu nghiên cứu về thảo dược, đã làm sáng tỏ tác dụng chữa bệnh của cây dứa dại – thảo dược quý được nhân dân ta sử dụng lâu đời trong bệnh xơ gan.

Sơn Tùng

(*) – theo Tạp chí Dược học, số ra tháng 9/2014, trang 34 – 39

Gửi bình luận

Lên đầu trang Xuống cuối trang