Chế độ chăm sóc điều trị cho bệnh nhân xơ gan

Xơ gan là biến chứng của các bệnh gan mạn tính, ở giai đoạn này chức năng gan đã giảm sút. Chăm sóc và điều trị bệnh nhân xơ gan vừa phải đảm bảo dinh dưỡng đồng thời hỗ trợ tăng cường chức năng gan, ngăn chặn các biến chứng có thể do xơ gan gây ra.

Giảm mệt mỏi

Triệu chứng thường gặp nhất của xơ gan là cơ thể mệt mỏi, chán ăn, tiêu hóa kém do chức năng gan bị giảm sút, bệnh nhân kém ăn uống sẽ không cung cấp đủ vitamin năng lượng cần thiết cho cơ thể. Người nhà chăm sóc bệnh nhân cần lựa chọn một chế độ ăn dinh dưỡng để tăng cường chức năng gan.

Người bệnh cần được cung cấp 1g protein/ 1kg cân nặng mỗi ngày. Ví đụ bệnh nhân nặng 60kg cần bổ sung 60g protein mỗi ngày. Cần 2500-3000 calo/ ngày.

  • Thực phẩm giàu protein như thịt các sản phẩm từ thịt, trứng, sữa..
  • Thực phẩm giàu chất xơ, gluxit như ngô khoai, ngũ cốc
  • Nên dùng những thực phẩm dễ tiêu hóa, tốt cho gan
  • Tránh dùng thức ăn lạ, khó tiêu, đồ chiên xào, nhiều dầu mỡ động vật gây rối loạn tiêu hóa
  • Thay đổi món ăn thường xuyên để tạo cảm giác ngon miệng không gây nhàm chán cho bệnh nhân.
  • Ăn nhiều bữa trong ngày, mỗi bữa ăn ăn ít để tránh gan làm việc quá tải.
  • Bổ sung thêm vitamin bằng cách dùng các loại nước ép trái cây, các loại nước thanh lọc, tốt cho bệnh xơ gan gan như nhân trần, atiso.

Với người bệnh xơ gan cổ chướng ( giai đoan xơ gan mất bù ) hạn chế thức ăn nhiều đạm vì có thể gây biến chứng hôn mê gan. Giữ gìn vệ sinh mũi miệng, khi bị chảy máu chân răng đề phòng bị nhiễm khuẩn. Chú ý tạo không gian thoáng mát, yên tĩnh cho người bệnh.

 Chế độ chăm sóc giảm phù và cổ trướng

Ở giai đoạn cổ chướng , phù biểu hiện rõ hơn: bụng chướng, hai chân phù to, đi lại khó ăn, tiêu hóa kém, ăn uống không ngon miệng, Chức năng tổng hợp protein của gan giảm dẫn đến lượng protein trong máu giảm, nước thoát ra ngoài tế bào gây phù. Khi đó chăm sóc bệnh nhân cần chú ý các điểm sau

  • Kê cao chân ( cao hơn so với tim) khi bệnh nhân nằm nghỉ vì khi bị cổ trướng, nước trong bụng chèn ép lên nội tạng. Nếu nước trong bụng quá nhiều bệnh nhân sẽ bị khó thở, bác sỹ tiến hành chọc tháo dịch cổ chướng để giúp người bệnh dễ chịu hơn.
  • Hạn chế ăn muối ( natri) ăn càng nhạt càng tốt bởi lượng muối càng nhiều thì nước tích tụ trong tế bào càng nhiều, bụng càng phù hơn.
  • Nếu bệnh nhân dùng thuốc lợi tiểu sẽ làm mất kali trong máu, tình trạng bệnh nhân sẽ xấu hơn. Lúc này bệnh nhân cần được bổ sung các loại thực phẩm giàu kali để cân bằng với lượng kali đã mất.
  • Thường xuyên theo dõi cân nặng của bệnh nhân để kiểm tra sự phát triển của tình trạng phù, cổ chướng có dấu hiệu tăng hay thuyên giảm không.
  • Bệnh nhân sau khi được chọc tháo dịch cổ chướng cần theo dõi trong 30 phút, nếu có điều gì bất ổn phải báo ngay cho bác sỹ.

Chăm sóc khi bệnh nhân có dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa

Xuất huyết tiêu hóa là một biến chứng rất nguy hiểm thường gặp ở bệnh nhân xơ gan. Nguyên nhân là do áp lực tĩnh mạch cửa trong gan lớn làm cho áp lực tĩnh mạch tiếp nhận từ tĩnh mạch cửa cũng lớn theo đặc biệt là tĩnh mạch thực quản. Tĩnh mạch thực quản là một tĩnh mạch rất dễ bị vỡ, khi bị vỡ máu sẽ chảy theo thực quản xuống dạ dày, ruột non, ruột già. Tuy nhiên lại rất khó phát hiện máu đang chảy dẫn đến tình trạng mất máu quá nhiều do không phát hiện kịp thời.

Ở giai đoạn này nếu ăn uống không chú ý, rất dễ làm cho những tĩnh mạch đang giãn bị vỡ, xuất huyết đường tiêu hóa, dẫn đến hôn mê gan, người nặng có thể tử vong, vì vậy người bệnh xơ gan cần tránh ăn những loại thịt cứng, có sụn hoặc có xương, cùng các loại rau chứa quá nhiều xơ thực vật, bởi những thức ăn này rất dễ làm tổn thương tĩnh mạch bị giãn.

Dấu hiệu nhận biết xuất huyết tiêu hóa là bệnh nhân có sắc môi nhợt nhạt, niêm mạc mắt kém hồng , thở nhanh, vã mồ hôi, hoa mắt, chóng mặt lo sợ, tụt huyết áp, nôn ra máu. Gặp tình trạng này cần nhanh chóng báo ngay cho bác sĩ để được truyền dịch, truyền máu kịp thời.

Đề phòng biến chứng hôn mê gan

Những người bệnh xơ gan, cần phải luôn ở bên họ. Ngoài việc động viên tinh thần, thì điều quan trọng là theo dõi diễn biến bệnh. Người bệnh mệt mỏi nhiều hơn, cân nặng lại tăng, báo hiệu tình trạng phù và cổ trướng tăng lên.

Dấu hiệu tiền hôn mê gan như thay đổi bất thường về tinh thần của bệnh nhân có thể đang vui rồi lại buồn, thờ ơ; rối loạn về trí nhớ, mất định hướng về thời gian và không gian, mất khả năng tập trung tư tưởng; nếu đặt cẳng tay thẳng góc với cánh tay và mặt giường sẽ thấy bàn tay run không đều. Khi phát hiện ra các dấu hiệu này thì phải báo ngay với bác sĩ để có biện pháp xử trí kịp thời.

Dinh dưỡng hợp lý cho người bị xơ gan

Bệnh nhân cần được cung cấp đầy đủ các chất đường, đạm, mỡ, vitamin.

* Đường: Cung cấp đầy đủ các loại đường ( 40% trong thức ăn) đường có tác dụng bảo vệ gan, tăng cường sức đề kháng, giảm thiểu sự phân giải protein. Tuy nhiên,cũng không nên ăn quá nhiều đường gây dư thừa cân nặng có thể bị gan nhiễm mỡ..

* Protein: Tùy theo mức độ thiếu protein của từng bệnh nhân mà có cách bổ sung khác nhau. Với bệnh nhân ăn uống bình thường thì bổ sung bằng cách ăn các thực phẩm giàu protein từ thịt, trứng, sữa. Người tiêu hóa kém thì nên truyền axit amin, đạm, huyết tương.  Xơ gan giai đoạn nhẹ mỗi ngày nên bổ sung 60g protein vào cơ thể, giai đoạn cổ trướng cần ngừng ngay cung cấp chất đạm vào cơ thể.

* Mỡ: Khi bị xơ gan, việc chuyển hóa mỡ bị ảnh hưởng, đồng thời sự chuyển hóa mỡ còn sẽ gây tổn hại gan, vì thế khi chức năng gan bị tổn hại rõ, cần ăn các loại thức ăn ít mỡ để giảm bớt gánh nặng cho gan, tăng cường bổ sung protein, đường, phòng ngừa phát sinh gan nhiễm mỡ.

* Bổ sung vitamin và nguyên tố vi lượng: Chú ý bổ sung các loại vitamin B1, B2, C, E, K và các nguyên tố vi lượng như kẽm, silic với những ca đã xuất hiện triệu chứng thiếu vitamin cần cho uống hoặc tiêm bắp, tiêm dưới da.

Bệnh xơ gan kiêng gì?

  • Kiêng uống rượu, bia, hút thuốc lá đặc biệt cần loại bỏ rượu ngay khi bị xơ gan
  • Không ăn thức ăn chứa nhiều dầu mỡ
  • Không ăn thức ăn chứa nhiều đường, nhiều muối
  • Không ăn thức ăn chế biến sẵn
  • Không ăn mỡ động vật, nội tạng động vật
  • Hạn chế làm việc nặng nhọc.

Khi bị bệnh xơ gan đặc biệt giai đoạn xơ gan mất bù cần có một chế độ chăm sóc , ăn uống khoa học mới có thể phòng ngừa, ngăn các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra. Người nhà bệnh nhân cần có một kiến thức cơ bản mới có thể chăm sóc bệnh nhân xơ gan được tốt. Không nên tự ý dùng các loại thuốc nam khi chưa hỏi ý kiến bác sỹ.

Theo xogan.com.vn

Lên đầu trang Xuống cuối trang