Ai có thể mắc bệnh viêm gan A

 Tại những nước chậm tiến khi người nông dân tiếp tục dùng phân người trong việc trồng trọt tưới rau, hoặc hệ thống cầu cống không được tẩy uế cẩn thận, hoặc những nơi đông dân cư thiếu vệ sinh có thể làm bệnh lan tràn một cách tự do, nhanh chóng và dễ dàng.

viem gan a

Bản đồ thế giới với tỷ lệ bệnh viêm gan A cho thấy Việt Nam và các nước láng giềng có tỷ lệ viêm gan cao nhất thế giới. Vì thế, hầu như tất cả chúng ta, có lẽ từng bị lây bệnh viêm gan A trong quá khứ mà không hề hay biết.

Vi khuẩn viêm gan A chỉ gây viêm gan cấp tính chứ không tạo nên những biến chứng lâu dài, như xơ gan, ung thư gan như vi khuẩn viêm gan B, C, và D.  Tùy theo sức khỏe của mỗi người mà bệnh có thể phát triển thành một trong 5 trường hợp sau: Viêm gan thầm lặng, viêm gan điển hình, viêm gan vàng da kéo dài, viêm gan tái phát nhiều lần và có thể là viêm gan ác tính.

Viêm gan thầm lặng

Ðây là trường hợp của hầu hết các thiếu nhi khi bị lây bệnh viêm gan A. Tuy vi khuẩn sinh sôi nẩy nở nhanh chóng trong cơ thể, các bé này vẫn tiếp tục chơi đùa vui vẻ và vì thế, có thể lây bệnh của mình cho những người chung quanh một cách dễ dàng. Ðây cũng là lý do mà hầu hết tất cả chúng ta, nếu sinh trưởng tại quê nhà đã từng bị lây bệnh trong quá khứ mà không hề hay biết. Ðến khi đi thử máu định kỳ mới biết là mình đã có kháng thể chống lại vi khuẩn viêm gan A.

Viêm gan điển hình

viemgan a

Thường từ 15 đến 50 ngày (trung bình khoảng 28 ngày) sau khi bị lây, bệnh nhân đang khỏe mạnh bỗng dưng cảm thấy khó chịu, nóng sốt một cách đột ngột. Bệnh phát triển nhanh chóng trong vòng 24 tiếng kèm theo những triệu chứng như buồn nôn khó chịu, đau bụng, biếng ăn, tiêu chảy, đau nhức khớp xương, sụt cân.

Một số bệnh nhân da và mắt trở nên vàng. Nước tiểu trở nên đậm mầu.  Hơn 90% bệnh sẽ kéo dài từ một vài ngày đến một vài tuần lễ, rồi tự khỏi mà không cần điều trị gì, đặc biệt bệnh cũng từ từ giảm dần trong một vài tuần kế tiếp.

Triệu chứng đôi khi rất nhẹ và mơ hồ nên có thể bị nhầm lẫn với những cơn cảm cúm sơ sài. Bệnh thường không hề gây trở ngại gì đáng kể trong công việc và sinh hoạt hàng ngày của người bệnh.

Viêm gan với vàng da kéo dài

99

Trong trường hợp này, bệnh nhân cũng bắt đầu bằng những triệu chứng tiêu biểu kể trên. Nhưng da và mắt của họ vẫn tiếp tục bị vàng, mặc dù men gan dần dần bình thường hóa trở lại. Vàng da có thể kéo dài sau đó từ một đến 3 tháng. Bệnh nhân thường “trong tươi, ngoài héo”, tuy bề ngoài rất vàng vọt nhưng họ có thể cảm thấy mỗi ngày một khỏe hơn. Tuy trông họ rất bệnh tật nhưng vi khuẩn viêm gan A đã không còn sinh sôi trong cơ thể của họ nữa. Vì thế họ không còn khả năng truyền bệnh cho người khác nữa. Kém may mắn thay, vì thiếu hiểu biết, những bệnh nhân này thường bị cô lập hóa và bị “nhốt” trong nhà, sống một cách biệt lập.

V iêm gan tái phát nhiều lần

Khoảng 10% bệnh nhân viêm gan A sẽ bị tái phát nhiều lần. Sau khi tưởng bệnh đã lành, bệnh nhân bỗng dưng bị bệnh trở lại kèm theo những triệu chứng tiêu biểu kể trên kéo dài thêm một vài tuần lễ. Bệnh có thể tái phát một vài lần nữa trước khi hoàn toàn biến mất. Trong một số trường hợp bệnh nhân chỉ cảm thấy mệt mỏi, thiếu năng lực, chóng mệt, dễ kiệt sức, kém ăn, sút cân trong vòng nhiều ngày tháng. Khi thử máu, ALT tăng lên rồi bình thường hóa trở lại theo từng chu kỳ một. Như những trường hợp kể trên, bệnh từ từ hoàn toàn biến mất và không để lại bất cứ một triệu chứng gì lâu dài.

Viêm gan ác tính

Khoảng 0.3% bệnh nhân sẽ rơi vào trạng thái này. Tuy hiếm hoi, nhưng một khi xẩy ra bệnh nhân có thể thiệt mạng một cách nhanh chóng. Trường hợp này thường đến với bệnh nhân lớn tuổi mang sẵn trên người nhiều bệnh tật kinh niên khác.

Tóm lại, viêm gan A được xem là virus “hiền” nhất so với các loại vi virus viêm gan khác, những vẫn có rất nhiều bệnh nhân tử vong vì viêm gan virus A. Hơn nữa, tuy đa số bệnh nhân có thể tự phục hồi một cách nhanh chóng, một số bệnh nhân kém may mắn hơn (từ 11 đến 22%) phải nhập viện điều trị nội trú.

Những người cần tiêm phòng vaccine viêm gan virus A

Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Bệnh Tật CDC – Hoa Kỳ khuyên rằng những người sau đây nên chích ngừa viêm gan A:

  • Các trẻ em lớn lên trong những cộng đồng hoặc địa phương với tỷ lệ viêm gan A cao hơn bình thường, cần được chích ngừa bệnh viêm gan A. Thông thường nên chích cho các em từ 2 tuổi trở lên.
  • Tất cả những du khách hoặc nhân viên làm việc thường trú tại những nước có tỷ lệ viêm gan cao hoặc tương đối cao. Trong đó có Việt Nam,khi chích thuốc, cần phải chích ít nhất 4 tuần lễ trước khi đi du lịch.
  • Người trưởng thành có thể đã bị lây bệnh trong quá khứ, nên đã được miễn nhiễm. Nhưng nếu trong máu chưa có kháng thể HAV-IgG thì nên chích ngừa để tránh bị lây bệnh.

Phòng bệnh viêm gan A

Nếu chưa được chích ngừa, hoặc chưa có kháng thể chống virus viêm gan A, bạn nên để ý những điều sau đây:

  • Rửa tay bằng xà-bông trước và sau khi đi vệ sinh hoặc thay tã cho trẻ em.
  • Rửa tay cẩn thận trước khi và sau khi ăn cũng như làm bếp.
  • Các bát đĩa của bệnh nhân phải được rửa sạch sẽ.
  • Tránh quan hệ tình dục với người bệnh viêm gan A (trong thời gian ủ bệnh).
  • Tiêm phòng vaccine viêm gan virus A nếu chưa mắc bệnh này.

Xuân Lân tổng hợp

Gửi bình luận

Lên đầu trang Xuống cuối trang